ناشر منبع

null صندوق‌های سرمایه‌گذاری جسورانه، ابزار مناسب توسعه اکوسیستم نوآوری هستند
14:57
دکتر علی ناظمی:

صندوق‌های سرمایه‌گذاری جسورانه، ابزار مناسب توسعه اکوسیستم نوآوری هستند

معاون سرمایه‌گذاری صندوق نوآوری و شکوفایی با بیان اینکه صندوق‌های سرمایه‌گذاری جسورانه، ابزار مناسب توسعه اکوسیستم فناوری و نوآوری هستند، گفت: در حال حاضر ۱۱ صندوق جسورانه بورسی ایجاد شده که در حوزه‌های متنوع تجارت الکترونیک، معاملات آلگوریتمی، زیست فناوری و بلاک‌چین‌ها فعالیت می‌کنند.
به گزارش روابط عمومی صندوق نوآوری و شکوفایی، دکتر علی ناظمی در گردهمایی فعالان بازار سرمایه و نقش نهاد‌های مالی در توسعه سرمایه‌گذاری جسورانه با بیان این مطلب، گفت: صندوق‌های سرمایه‌گذاری جسورانه ظرفیت بی‌نظیری هستند که با توان بخش خصوصی فعالیت می‌کنند و از مزیت‌های صندوق‌های سرمایه‌گذاری جسورانه، بازیگری با ۳۱ صندوق است.
ناظمی، گام بعدی در این زمینه را توسعه صندوق‌های جسورانه دانست و یادآور شد: این مدل، مدلی است که در سایر کشور‌ها نیز اجرایی شده است و می‌تواند ایجاد بستری برای توسعه اکوسیستم نوآوری را به دنبال داشته باشد. بر این اساس در سال ۱۳۹۹ مجوز تاسیس اولین صندوق جسورانه در زمینه تامین مالی صادر شد و به تدریج سایر صندوق‌های جسورانه در حوزه‌هایی، چون تجارت الکترونیک، بلاکچین، زیست فناوری، انرژی‌های نو و بازی‌های رایانه‌ای راه اندازی شد. با این راهکار‌ها امکان همکاری با ۳۱ بازیگر مختلف اکوسیستم نوآوری فراهم شده است.
وی برنامه دوم این صندوق را جهش ایده دانست و ادامه داد: در این زمینه سعی شده است که ایده برای صندوق‌ها و سرمایه‌گذاران ریسک‌پذیر تعریف کنیم؛ از این رو اعلام کردیم که هر شتابدهنده‌ای که یک واحد بر روی ایده‎ای سرمایه‌گذاری کند، ما دو برابر بر روی آن ایده سرمایه‌گذاری خواهیم کرد.
معاون سرمایه‌گذاری صندوق نوآوری و شکوفایی با تاکید بر اینکه این برنامه به مدت هفت ماه است که در صندوق نوآوری در حال اجراست، اظهار امیدواری کرد که در شهریور ماه با حمایت ۹ شتابدهنده بر روی ۱۰۰ ایده، سرمایه‌گذاری صورت گیرد.
ناظمی، مدل دیگر را مدل «مشارکت در درآمد» عنوان کرد و گفت: در این مدل اعلام کردیم بر روی هر پروژه‌ای که با دولت قرارداد‌های BOT یا BOO و یا هر ساختار دیگری داشته باشد، تامین مالی خواهیم داشت و در عین حال نیز در درآمد حاصل از آن طرح، شریک خواهیم شد. اولین پروژه‌ای که از این طریق تامین مالی کردیم و به بهره برداری نیز رسیده است، طرحی است که در آن یکی از شرکت‌ها با گمرک شهید رجایی قراردادی را منعقد کرده و ما در درآمد آن شریک هستیم، لذا امروز هر خودرویی که از گمرک عبور می‌کند، بخشی از درآمد حاصل به حساب صندوق نوآوری واریز می‌شود.
وی افزود: ما در صندوق نوآوری از ابتدا، مهم‌ترین نگاهی که داشتیم، جلوگیری از چالش همزمانی بوده است و تلاش کردیم تا به عنوان دارنده منابع، تخصص‌دهنده منابع، انتخاب کننده پروژه و مدیر پروژه، شرکت‌دار نباشیم. بر اساس این ساختارها، در سال ۹۸ چهار برنامه سرمایه‌گذاری خطرپذیر با عاملان سرمایه‌گذاری و تاسیس صندوق‌های سرمایه‌گذاری جسورانه، جهش تولید، برنامه‌های راهبردی و عدم ورود منابع به مارکتینگ را طراحی و اجرا کردیم.
معاون سرمایه‌گذاری صندوق نوآوری و شکوفایی هدف این صندوق از سرمایه‌گذاری خطرپذیر را پذیرش ریسک بخش خصوصی در توسعه فناوری‌های دارای اولویت در حوزه‌های تعهد سرمایه‌گذاری مشترک بر اساس عملکرد گذشته، انتخاب و ارزیابی توسط عامل تخصصی، سرمایه‌گذاری مشترک تا ۴ برابر سرمایه‌گذاری عامل، مدیریت و نظارت اجرایی با عامل و نظارت با صندوق اعلام کرد.
ناظمی با بیان اینکه ما به عنوان دولت باید ظرفیت خود را برای مهندسی قرار دهیم و به دنبال ارقام بزرگ نباشیم و مهندسی بازار را انجام دهیم، اظهار‌کرد: آمریکا از سال ۱۹۵۸ وارد مسئله تامین مالی و ایجاد فضای کار برای شرکت‌های نوآور شد که نمونه بارز آن شرکت «اپل» بود که در سال ۱۹۷۸ با سرمایه‌گذاری ۵۰۰ هزار دلاری تاسیس شد و امروز آن به بیش از دو هزار میلیون دلار رسیده است.
وی تاکید کرد: مساله اصلی حمایت آمریکا از این شرکت‌ها این است که برای سرمایه‌گذاری اندکی که برای شرکت‌ها داشته، به گونه‌ای اقدام به مهندسی بازار کرده که اثربخشی آن بر این سرمایه‌گذاری بسیار باشد. در عین حال می‌توان به نمونه ناموفق سرمایه‌گذاری در حوزه نوآوری در کشور آلمان نیز اشاره کرد.
معاون سرمایه‌گذاری صندوق نوآوری و شکوفایی در ادامه با اشاره به اینکه این صندوق چهار برنامه «سرمایه‌گذاری خطرپذیر و تاسیس صندوق‌های جسورانه»، «جهش ایده»، «سرمایه‌گذاری در موضوعات راهبردی» و «توسعه ظرفیت‎ های جذب منابع مالی» را از سال ۱۳۹۸ و در دوره سوم هیات عامل صندوق اجرایی کرده است، به اقدامات این صندوق در زمینه توسعه صندوق‌های جسورانه اشاره کرد و یادآور شد: ما در این زمینه و در طول مدت ۱۹ ماه، ۸۲۹ میلیارد تومان بر روی ۴۸ پروژه سرمایه‌گذاری کردیم.


ضمانت 80درصدی صندوق نوآوری از تامین مالی جمعی
ناظمی با تاکید بر اینکه صندوق نوآوری در دوره جدید فعالیت خود تصمیم گرفته دیگر پولی وارد اکوسیستم نوآوری کشور نکند، گفت: در این زمینه تلاش می‌کنیم تا از ظرفیتی که بازار سرمایه به نام «تامین مالی جمعی» ایجاد کرده است، بهره ببریم. گمان ما این است که مردم آماده سرمایه‌گذاری بر روی طرح‌های نوآورانه هستند و از آن استقبال می‌کنند، اما بهرحال در ابتدای راه ممکن است اقبال نسبت به آن زیاد نباشد، لذا این آمادگی را داریم که تا ۸۰ درصد اصل سرمایه مردم را ضمانت کنیم؛ بر همین اساس پروژه‌های تامین مالی جمعی از این طریق تحت حمایت صندوق نوآوری قرار می‌گیرد.
وی تصریح کرد: در حال عقد قرارداد برای پلتفرم‌هایی هستیم که به آن‌ها مجوز داده شده است، لذا هر پروژه‌ای که به صندوق نوآوری معرفی شود، می‌تواند از ضمانت‌نامه ۸۰ درصدی صندوق استفاده کند؛ در عین حال صندوق نیز بر اساس مکانیزمی در سود عایدی شریک می‌شود.
ناظمی با اشاره به اینکه صندوق نوآوری برای پروژه‌های بزرگ از ظرفیت ثبت سهامی عام استفاده خواهد کرد، گفت: یکی از این پروژه‌ها که انجام شده و به ثبت رسیده و  قرار است 200 میلیارد تومان پذیره‌نویسی برای آن انجام شود، پروژه بزرگ معدنی در استان سیستان و بلوچستان است. همچنین پذیره‌نویسی اولین صکوک نوآوری 200 میلیارد تومانی نیز طی هفته‌های آینده برای یک شرکت دارویی انجام خواهد شد.
معاون سرمایه‌گذاری صندوق نوآوری و شکوفایی در پایان با اشاره به موضوع سرمایه‌گذاری این صندوق در اکوسیستم نوآوری کشور گفت: سرمایه‌گذاری صندوق تا سال ۹۸ صفر بود که این مسئله نه به‌خاطر کمبود منابع مالی بلکه به دلیل فقدان سازوکار تامین مالی و نبودن عناصری برای تشکیل بازار بود، اما با روی کار آمدن هیات عامل سوم صندوق نوآوری، مجموع سرمایه‌گذاری‌ها با همراهی و اهرمی‌سازی منابع صندوق و با درنظر گرفتن سهم ۱۵ درصدی دارایی‌های نامشهود به حدود ۳۳۰۰ میلیارد تومان رسیده است.
 

بهبود شاخص دسترسی به سرمایه‌گذاری خطرپذیر در ایران

در ادامه این جلسه عارف علیقلی پور، مدیر نهادهای مالی فرابورس ایران با بررسی رتبه شاخص دسترسی به سرمایه‌گذاری خطرپذیر گفت: برخی تنگناهای سرمایه‌گذاری جسورانه در ایران مانع از جذب منابع مالی توسط شرکت‌ها و استارتاپ‌ها شده است.

به گفته وی بر اساس گزارش رقابت‌پذیری جهانی که سالیانه توسط مجمع جهانی اقتصاد منتشر می‌شود، روند شاخص دسترسی به سرمایه‌گذاری خطرپذیر و رتبه ایران در سال‌های مختلف رو به بهبود بوده، به‌طوری‌که از رتبه 1.9 در سال 2013 به رتبه 2.2 در سال 2019 رسیده است.

همچنین در میان 141 کشور جایگاه ایران از رتبه 129 در سال 2013 به رتبه 121 در سال 2019 ارتقا پیداکرده است.

چهار چالش مهم حوزه نوآوری

به گفته علیقلی‌پور یکی از چالش‌های این حوزه واسطه‌های نوآوری هستند و از سوی دیگر در فرایندهای اجرایی با کمبود دانش سرمایه‌گذاری در نهادهای مالی تخصصی خطرپذیر مواجهیم، در حال حاضر در صندوق‌های جسورانه دانش مفید تولیدشده اما چون اکوسیستم کوچک است نتوانستیم به بلوغ کافی در این بخش برسیم.

مدیر نهادهای مالی فرابورس در ادامه اظهار کرد: هم‌اکنون بزرگ‌ترین صندوق خصوصی بازار سرمایه در حال پذیره‌نویسی واحدهای خود در فرابورس ایران بوده و 1925 میلیارد تومان مجموع سرمایه صندوق‌های جسورانه و خصوصی در بازار سرمایه است. ضمن آنکه قریب به 7700 میلیارد تومان نیز مجموع درخواست‌هایی است که برای تأسیس صندوق‌های خصوصی و جسورانه‌ ارسال‌شده است.

علیقلی‌پور با اشاره به اینکه بازار سرمایه در حوزه تأمین مالی نوآوری پیشرو است، اعلام کرد: سازمان بورس و اوراق بهادار موضوع تأمین مالی در حوزه جسورانه را به فرابورس سپرده و ما همه تلاشمان را در توسعه این بخش به کار گرفته‌ایم.

وی در نهایت تنگناهای سرمایه‌گذاری جسورانه در کشور را در چهار مرحله فرآیند سرمایه‌گذاری بررسی کرد و گفت: شناسایی و ارزیابی طرح‌ها، مذاکره و انعقاد قرارداد مشارکت، اجرای مشارکت و نظارت و خروج از سرمایه‌گذاری‌ها از مهم‌ترین تنگناهای این حوزه هستند که برای برون رفت از آنها باید برنامه‌ریزی و تلاش کرد.


امضای توافق‌نامه‌ها میان صندوق‌های جسورانه بورسی با استارت‌آپ‌ها
گفتنی است، در ادامه گردهمایی فعالان بازار سرمایه و نقش نهادهای مالی در توسعه سرمایه‌گذاری جسورانه در صندوق نوآوری و شکوفایی، توافق‌نامه‌‌های سرمایه‌گذاری میان صندوق جسورانه «پویا الگوریتم» با استارت‌آپ «کیکِ خونه» به مبلغ سرمایه‌گذاری 5 میلیارد و 300 میلیون تومان و نیز با استارت‌آپ «هویو» به مبلغ سرمایه‌گذاری 2 میلیارد و 200 میلیون تومان، توافق‌نامه صندوق جسورانه «پیشگام» با استارت‌آپ «با سلام» به مبلغ سرمایه‌گذاری 20 میلیارد تومان و نیز با استارت‌آپ «مو تن رو» به مبلغ سرمایه‌گذاری 27 میلیارد تومان، توافق‌نامه صندوق جسورانه «سرو» با استارت‌آپ دکتر «ساینا» به مبلغ سرمایه‌گذاری 7 میلیارد تومان، توافق‌نامه صندوق جسورانه «سپهر» با استارت‌آپ «صنایع‌دستی سلام» به مبلغ سرمایه‌گذاری 7 میلیارد تومان و توافق‌نامه صندوق «ستاره برتر و فراصندوق ستارگان» با استارت‌آپ «رای کار» به مبلغ سرمایه‌گذاری 2 میلیارد تومان به امضا رسید.
همچنین در حاشیه این گردهمایی نمایشگاهی از سوی فعالان بازار سرمایه جهت بازدید علاقه‌مندان برپا شد.

ارسال ایمیل