ناشر منبع

null برنامه جدید صندوق نوآوری و شکوفایی برای توسعه دانش‌بنیان‌ها
09:23

برنامه جدید صندوق نوآوری و شکوفایی برای توسعه دانش‌بنیان‌ها

دکتر علی وحدت رییس هیات عامل صندوق نوآوری و شکوفایی ریاست جمهوری طی یادداشتی که در شماره 5059 روزنامه دنیای اقتصاد تاریخ 1399/09/25داشته است، یکی از عوامل مهم در رقابت پذیری شرکت‌ها و توسعه بازار آنها در داخل و خارج کشور را توان آنها در توسعه فناوری‌های پیشرفته دانست.

شرکت های دانش بنیان که تعداد آنها اخیرا از ۵هزار و ۴۸۰ شرکت در حوزه های مختلف صنعت و بازار گذشته است، از قابلیت های چشمگیری در توسعه محصولات و خدمات فناورانه برخوردارند. برخلاف باور رایج که اغلب این شرکت‌ها، کسب وکارهای کوچک و نوپای برآمده از دانشگاه هستند که هنوز نتوانسته اند سهمی از بازار به دست آورند، اینک بیش از ۶۵ درصد این شرکت ها را «شرکت های تولیدی» تشکیل می دهند که بسیاری از آنها در زنجیره ارزش صنایع مهم کشور جای گرفته اند و محصولات آنها پشتوانه تولید در صنایع بزرگ کشور است.

یکی از عوامل مهم در رقابت پذیری این شرکت ها و توسعه بازار آنها در داخل و خارج کشور، توان آنها در توسعه  فناوری‌های پیشرفته است. در ادبیات مدیریت فناوری، روش های متعددی برای اکتساب فناوری وجود دارد که از تحقیق و توسعه درون زا و مهندسی معکوس تا انواع همکاری های فناورانه و نهایتا انتقال و خرید فناوری یا محصولات فناورانه را در بر می گیرد. انتخاب روش مناسب برای اکتساب یک فناوری نیز ملاحظات و معیارهای متعددی دارد که از جمله می توان به زمان، منابع مالی، سطح بلوغ فناوری، سطح دانش فنی موجود شرکت و امثال آن اشاره کرد.

برخلاف تصور رایج در کشور ما که توسعه فناوری در بنگاه ها را عمدتا نتیجه تحقیق و توسعه داخلی برپایه دانش و توانمندی های کارکنان آنها می داند، در سال های اخیر همکاری فناورانه و «نوآوری باز» به معنای استفاده از ظرفیت های بیرونی برای توسعه و تجاری سازی فناوری در صدر توجه بنگاه های نوآور قرار گرفته است. توسعه زیست بوم های نوآوری شرکتی و مفاهیمی مانند «شتاب دهنده شرکتی»، «مرکز نوآوری» یا «سرمایه گذار خطرپذیر شرکتی» (CVC)، حاکی از توجه روزافزون بنگاه های نوآور به این موضوع است.

گرچه نوآوری باز به شرکت ها کمک می کند فناوری پیشرفته را سریع تر و ارزان تر از روش های سنتی (تحقیق و توسعه درون زا) توسعه دهند، اما ظرافت ها و پیچیدگی های فراوانی دارد و به سادگی میسر نیست. بنابراین صندوق نوآوری و شکوفایی تلاش کرده است تا با ارائه یک خدمت جدید، ضمن تشویق شرکت های دانش بنیان به نوآوری باز، ریسک ها و هزینه های آن را کاهش و نهایتا مسیر نوآوری باز را برای شرکت ها هموارتر کند. این خدمت جدید که «کمک هزینه تحقیق و توسعه» نام دارد، به شرکت های دانش بنیانی تعلق می گیرد که قصد دارند توسعه یکی از فناوری های موردنیاز خود را در قالب یک «توافق همکاری» به پژوهشگران و فناوران بیرونی و دانشگاهی برون سپاری کنند.

صندوق نوآوری در قالب این خدمت از طریق کارگزاران باتجربه خود، به شرکت های دانش بنیان علاقه مند کمک می کند تا نیاز تحقیقاتی یا فناورانه خود را در قالب یک «بیانیه نیاز تحقیقاتی» (RFP) حرفه ای مدون کنند، سندی که به زبان پژوهشگران و فناوران نوشته شده و همه ابعاد و جوانب نیاز تحقیقاتی را تشریح می کند.  

همچنین شرکت ها نیاز تحقیقاتی خود را با روش های مختلف به اطلاع پژوهشگران و فناوران کشور، اعم از دانشجویان، دانش آموختگان و اعضای هیات علمی دانشگاه ها و پژوهشگاه ها در گوشه و کنار کشور برسانند.

پروپوزال های پژوهشگران و فناوران را دریافت کرده، آنها را با معیارهای فنی و اقتصادی غربال و ارزیابی کرده و نهایتا مجری مناسب را برگزینند.

همچنین با مجری تحقیق، قراردادی منعقد کنند که متضمن حقوق طرفین باشد و بتواند مبنای همکاری تحقیقاتی قرار گیرد.

و سرانجام، صندوق در قالب این خدمت بخش اعظم هزینه برون سپاری فعالیت های تحقیق و توسعه را به طور بلاعوض به شرکت های دانش بنیان می پردازد.

سقف کمک هزینه تحقیق و توسعه به ازای هر شرکت دانش بنیان، سالانه ۳۰۰ میلیون تومان است که به صورت مرحله ای و متناسب با پیشرفت طرح تحقیقاتی پرداخت می شود. همچنین پرداخت سهم حمایتی صندوق در قالب این خدمت، مستلزم عقد یک توافق نامه ۳جانبه بین صندوق، شرکت دانش بنیان به عنوان «متقاضی تحقیق» و فرد یا تیم تحقیقاتی به عنوان «مجری تحقیق» است. سهم حمایتی صندوق در هر طرح تحقیقاتی حداکثر ۷۰ درصد هزینه های طرح است که در مورد طرح های مربوط به فناوری های آینده، تا ۹۰ درصد هزینه طرح قابل افزایش است. حوزه های فناوری آینده عبارت است ازعلوم شناختی، هوش مصنوعی، اینترنت اشیا، واقعیت گسترش یافته (AR,MR, VR, AV)، تولید افزایشی (چاپگر سه بعدی و نظیر آن)، کلان داده، فناوری های همگرا، هوشمندسازی حمل و نقل، کشت بافت، سلول های بنیادی و ژن درمانی.  شتاب دهنده های دانش بنیان نیز می توانند مانند سایر شرکت های دانش بنیان از کمک هزینه تحقیق و توسعه بهره مند شوند و برای این منظور، باید درخواست خود را در سامانه غزال صندوق ثبت کنند. این درخواست، به معنای اعلام نیاز برای جذب و عقد قرارداد شتابدهی با یک استارت آپ یا هسته فناور برای توسعه فناوری است. استارت آپ یا هسته فناور مورد نظر باید در فرآیند فراخوان صندوق نوآوری به عنوان «مجری تحقیق» وارد شود.

در خصوص این خدمت چند نکته قابل یادآوری است:

در سامانه غزال صندوق نوآوری و شکوفایی امکان معرفی افراد یا تیم های تحقیقاتی مستعد توسط شرکت های دانش بنیان نیز وجود دارد. اما پروپوزال ارسالی این افراد یا تیم ها همراه با پروپوزال های دریافتی از سایر افراد یا تیم ها ارزیابی می شود. اجرای طرح تحقیقاتی به فرد یا تیمی سپرده خواهد شد که بیشترین امتیاز نسبت به سایر پیشنهاددهندگان را دریافت کرده باشد.

دانشجویان، اعضای هیات علمی دانشگاه ها و موسسات تحقیقاتی، پژوهشگران و فناوران مستقل، مخترعان و سایر افراد حقیقی می توانند با مطالعه بیانیه نیاز یا همان نیازهای تحقیقاتی شرکت های دانش بنیان که در سایت و سامانه غزال صندوق نوآوری و شکوفایی منتشر می شود، نسبت به تدوین و ارسال پروپوزال اقدام کنند.

مجری تحقیق، اعم از فرد یا تیم، در مالکیت معنوی ناشی از اجرای تحقیق سهیم خواهد بود و انتشار مقاله مشترک توسط مجری تحقیق و شرکت دانش بنیان متقاضی آن در ژورنال های داخلی و  خارجی، ارائه مقاله در کنفرانس ها و سمینارها با موافقت و اشاره به نام همه دست اندرکاران مجاز است.

به طور پیش فرض، کلیه منافع مادی ناشی از اجرای طرح تحقیقاتی به شرکت دانش بنیان (متقاضی تحقیق) اختصاص خواهد داشت و مجری تحقیق مطابق قرارداد، دستمزد خود را دریافت می کند، اما از نظر صندوق نوآوری و شکوفایی، در صورت توافق مجری و متقاضی، منعی برای واگذاری بخشی از منافع مادی به مجری وجود ندارد. سقف مشارکت شتاب دهنده های دانش بنیان در منافع مادی ناشی از اجرای طرح ها (فرآیند شتاب دهی) ۳۵ درصد است.

هزینه اجرای طرح تحقیقاتی به صورت یکجا به شرکت متقاضی پرداخت نمی شود، بلکه تزریق منابع مالی همراه با پیشرفت طرح انجام خواهد شد.

نظارت طرح های تحقیقاتی با درنظرگرفتن ریسک های زمانی، مالی و ذاتی تحقیق و توسعه به شکل راهبری هوشمندانه بوده و صندوق با استفاده از خبرگان و متخصصان مرتبط با موضوع، سازوکار و تیم راهبری را تعیین و مستقر خواهد کرد.

ارسال ایمیل